VO2max-test: graadmeter voor fitheid

(via www.roeien.nl)

Buiten is het een graad of twee, op de Bosbaan heeft zich ’s nachts een dun laagje ijs gevormd. Binnen, in het Olympisch Trainings Centrum, zingen de ergometers. De lichte mannen doen deze dag hun periodieke VO2max-test. Tim Heijbrock is aan de beurt en bijna aan het einde van zijn oefening: zeven blokken op de roeimachine van vier minuten, waarin hij telkens de intensiteit moet opvoeren, met een tussenpauze van een minuut. Hij is rustig begonnen op een vermogen van 170 watt, in het laatste blok gaat hij all out en trapt en trekt hij ruim 400 watt weg.

Op zijn gezicht is een masker bevestigd waarmee een computer de benodigde gegevens inhaleert. Tim heeft het zwaar, maar opgeven is hier geen optie. Zijn tempo is moordend en het zweet gutst van zijn ranke lichaam. In de laatste fase sporen teamgenoot Bjorn van den Ende, zijn neef, en coach Jeroen Spaans hem luidkeels aan, het is net een echte race. Als hij over de streep komt en van zijn masker wordt bevrijd, hangt hij minutenlang zwaar hijgend voorover. Darth Vader is er niks bij. Wat er door hem heen ging in die laatste fase? “Vermoeidheid, vermoeidheid en nog meer vermoeidheid,” zal Tim even later opmerken, als hij weer fris en fruitig op zijn benen staat.

In een VO2max-test wordt de maximale zuurstofopname van een sporter gemeten. Het is een accurate methode om de conditie te bepalen. Sensoren in het mondkapje analyseren de ademgassen, zuurstof (O2) en koolstofdioxide (CO2). “Het zuurstofgehalte is belangrijk,” vertelt Tim. “Om veel energie te kunnen leveren, heb je zuurstof nodig, en ook om koolhydratenenergie naar de spieren te brengen en aangemaakte zuren af te voeren. Het is een graadmeter voor hoe fit je bent.”

Bewegingswetenschapper Koen Levels van de Vrije Universiteit van Amsterdam registreert de waarden van de 29-jarige roeier van Willem III, die vorig seizoen zesde werd op de WK in de lichte vier zonder. Vlak voor de test heeft hij met tape ook nog een meetapparaat op het rechterbovenbeen van Tim bevestigd. Het heeft een soortgelijke functie als het kapje, maar dan voor de zuurstofopname van de spieren. Ook doet de onderzoeker nog een lactaatmeting van het bloed, nodig voor de berekening van het omslagpunt waarop verzuring in de spieren optreedt. Een prikje in het oor volstaat. “Hoe hoger het geleverde vermogen, hoe hoger het lactaatgehalte,” legt coach Jeroen Spaans uit.

Tim, student Voeding en Diëtetiek die volgend jaar rond deze tijd zijn Bachelor hoopt te halen, blijkt vooruitgang te hebben geboekt ten opzichte van zijn vorige proeve in november 2014. “Zo’n test verschilt enorm van een wedstrijd op het water,” zegt hij. “Daar ga je er vanaf haal één helemaal voor en ga je zes minuten flat out. Nu bouw je het rustig op en raak je gewend aan de inspanning. Pas de laatste twee stappen worden echt zwaar. De laatste vier minuten zijn een beetje zoals je een wedstrijd doet, alleen is dit twee minuten korter.”

De resultaten van alle lichte roeiers komen op het bord van Jeroen Spaans, die er als trainer zijn conclusies uit trekt over de voortgang van het programma. “Eventueel passen we dingen aan. Als ze progressie hebben gemaakt, kunnen we andere trainingszones proberen, bijvoorbeeld de duurtraining wat intensiever uitvoeren.” Het analyseren is geen simpele optelsom van cijfers, er komt ook gevoel en inzicht bij kijken. Jeroen: “Sommige jongens zijn een paar dagen voor de test ziek geweest. Wat voor effect heeft dat? Dat weet je gewoon niet. Dan zou je op basis van de gegevens een ander trainingsprogramma kiezen en dat wil je niet.”

Jeroen is stellig van mening dat we in Nederland aan de voorzichtige kant zijn wat betreft trainen. “We blijven te veel vóór het randje. Ik ken zelf geen mensen die zwaar overtraind zijn geweest. Er zit nog veel meer rek in. Een mens kan veel aan. Dat zie je ook internationaal, zeker bij de succesvolle landen. Die zitten nog wel een niveautje hoger dan wij. Je moet óp het randje zitten en accepteren dat je daar een keer overheen gaat. Als wij coaches maar zorgen dat we klaar staan om iemand terug te halen die eroverheen gaat. Je moet niet bang zijn om moe te zijn.”

Zelf zien hoe Tim het ervan afbrengt tijdens de test, bekijk dan hier het filmpje!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *